Stolica Macedonii Północnej to półmilionowe miasto położone nad brzegami rzeki Wardar. Wychodzi na to, że 1/4 mieszkańców Macedonii Północnej mieszka w Skopje. To co od początku można zauważyć w tym ciekawym mieście, to wyraźny podział na starą i nową część. Granica, w postaci rzeki Wardar, pozwala nam na balansowanie pomiędzy nowoczesnością a tradycją, pomiędzy teraźniejszością a przeszłością. Miasto wydaje nam się dziwne i nieco chaotyczne. O ile stara, muzułmańska część po północno-wschodniej stronie Wardaru jest historyczna i spójna, to już ta nowa, która udaje starą po drugiej stronie rzeki, nie zachwyca, przynajmniej na pierwszy rzut oka. Dlaczego tak się stało? Skąd ta różnica pomiędzy starym i nowym miastem? Ano stąd, że w 1963 roku miasto nawiedziło silne trzęsienie ziemi, w wyniku którego 75% miasta została zwyczajnie zniszczona. Odbudowane miasto, pełne okazałych gmachów, monumentalnych pomników i innych zdałoby się majestatycznych budowli, stało się miejscem chaotycznym i niespójnym, zresztą zobaczcie sami.

 

Za odbudowaną nową część Skopje, odpowiadają w dużej mierze twórcy projektu „Skopje 2014”. Projekt ten finansowany był przez macedoński rząd, w którym główne skrzypce grała partia nacjonalistyczna. Dlatego był też krytykowany przez opozycję, głównie przez koszt jaki generował. Wybudowanie naprawdę nikomu niepotrzebnych ogromnych pomników, przedstawiających cale życie Aleksandra Wielkiego, podczas gdy mieszkańcy codziennie borykają się z problemem ubóstwa, nie mogło przynieść niczego dobrego. W roku 2018 projekt „Skopje 2014” został przerwany, ponadto powołano komisję, która ma zbadać zasadność wydania ponad 500mln. euro na, powiedzmy to szczerze, niezbyt potrzebną infrastrukturę w tym, jakby nie było, biednym kraju.

 

Będąc w Skopje nie można pominąć ważnych dla miasta osób i miejsc, jednym z nich jest muzeum i dom Matki Teresy z Kalkuty, która się tutaj urodziła i wychowała, wstęp do muzeum jest bezpłatny. Możemy obejrzeć wiele dokumentów i zdjęć, a także na chwilę przenieść się w czasie i zobaczyć jak wyglądał prawdziwy dom Matki Teresy, z którego pozostały jedynie fundamenty. Dzisiaj w tym miejscu, a jest to właściwie centrum miasta, znajduje się tablica upamiętniająca Matkę Teresę.

„Życzliwe słowa mogą być krótkie i łatwe do powiedzenia, ale ich echa są prawdziwie bezkresne.”

– Matka Teresa z Kalkuty

Warto też udać się na dawny dworzec kolejowy, który jest dziś muzeum. Na frontowej ścianie budynku zauważymy zegar, jego wskazówki zatrzymały się na godzinie 5:17 , o tym czasie 26 lipca 1963r. miało miejsce trzęsienie ziemi, o którym pisałam Wam już wcześniej. Epicentrum tego trzęsienia było bardzo blisko, bo w dolinie rzeki Wardar a jego zasięg odczuwany na powierzchni 200 tys. kilometrów kwadratowych. Zginęło wtedy 1070 mieszkańców stolicy.

Przez Kamienny Most do starego miasta…

Po obejrzeniu nowszej części Skopje, udajemy się na słynny XV wieczny Kamienny Most,

łączący nową i starą część miasta, aby przejść do trochę innego świata. Odbyć małą podróż w czasie. A co tutaj zobaczyć? Przede wszystkim należałoby zacząć od początku a początki osadnictwa w tym miejscu sięgają nawet 4000 lat p.n.e. bo właśnie z tego okresu pochodzą wykopaliska na terenie dzisiejszej Twierdzy Kale. Sama twierdza, czyli pierwsze fortyfikacje, powstały w tym miejscu w VI w. naszej ery. Największy jednak jej rozkwit przypada na XVII w. była wtedy uznawana za jedną z najpotężniejszych twierdz na Bałkanach. Poważnie uszkodzona po trzęsieniu ziemi w 1963r. nigdy nie została do końca odbudowana. Widzimy tutaj szereg niedokończonych projektów, pod szklaną kopułą, zamkniętą ogromną kłódką dostrzegamy coś na kształt muzeum archeologicznego. Smuci nas jednak to, że w wyniku niepotrzebnego szastania pieniędzmi, zabrakło ich na naprawdę cenne i istotne sprawy, ale cóż nieumiejętna polityka potrafi wiele rzeczy zepsuć…Wstęp do Twierdzy Kale jest bezpłatny.

Wąskie uliczki i kolorowe kramy starego Skopje przywodzą na myśl opowieści z tysiąca i jednej nocy, na każdym kroku poczujemy tu wpływy osmańskie, należy w tym miejscu zahaczyć o Stary Bazar, można odwiedzić też meczet Mustafy Paszy. Powłóczyć się trochę bez celu, między tymi kolorowymi sklepikami, które wylewają się na ulicę, chłonąć ten klimat i charakterystyczny zapach ziół, perfum no i oczywiście pysznego jedzenia.

Warto się posilić w starej części Skopje, ceny, jak na europejską stolicę, nie są tu zbyt wygórowane. Dania to głównie grillowane mięsa, ćevapčići czyli mięsne, mielone paluszki, do tego frytki albo ziemniaczki, wszystko dosyć słone no i chlebek, który zawsze już będzie mi się kojarzył z Macedonią, podają go praktycznie do wszystkiego. Sałatki to głównie pomidor, ogórek, różnokolorowe papryki i czerwona cebula posypane owczym serem czyli tradycyjna sałatka szopska pochodząca z terenów Bułgarii lub tradycyjna sałatka grecka. Na deser oczywiście baklawa, słodki jak ulepek chrupiący zawijaniec z delikatnego ciasta z miodem i orzechami, lubię takie słodycze, po jednej porcji czujesz się jak pszczółka co wpadła do miodu 😉 Jeżeli lubicie wino albo piwko do obiadu, możecie czasem napotkać trudności z zakupem alkoholu w lokalu po muzułmańskiej stronie, jednakże można znaleźć i takie, gdzie normalnie serwują alkohol, my znaleźliśmy 😏👌

Jeżeli jesteś zainteresowany dokładniejszymi informacjami na temat Skopje, zapraszam do obejrzenia naszego filmiku na YouTube 😊